Koyun Hastalıkları Belirtileri ve Tedavisi

Koyun Hastalıkları, Belirtileri ve Tedavisi

Koyunlar, meraları çok iyi değerlendiren ekonomik hayvanlardır. Ülkemizdeki kırmızı et ve sütün büyük bir bölümü koyunlardan elde edilmektedir. Bu hayvanların önemi gelecekte daha da artacaktır ve bu nedenle bu hayvanların sağlığına daha fazla özen gösterilmelidir. Koyun hastalıkları asalak ve salgın hastalıklar olmak üzere iki ana başlık altında incelenir.

Asalak Koyun Hastalıkları

Koyunlarda oluşan asalak hastalıkları, koyunların verimini düşüren ve hastalık etmenlerini taşıyan hastalıklardır. Koyun asalak hastalıkları, Helmint hastalıkları, Protozoon hastalıkları ve Arthropada hastalıkları olmak üzere üç ana başlığa ayrılır. Kelebek, kum kelebeği, mide bağırsak kıl kurdu, delibaş, akciğer kıl kurdu ve bağırsak şeritleri en önemli Helmint hastalıklardandır. Bu hastalıklardan korunmak için, ilaç tedavisi uygulanır. Ayrıca meralarda otlatma zamanları düzenlenir. Bataklık ve su altındaki otlak alanlar kurutulmalıdır. Hastalıklı hayvanlar sağlıklı hayvanlardan ayrılmalıdır. Sümüklü böcekler imha edilmelidir. Ağrıma, beyaz ağrıma, anaplazmoz ve kanlı ishal gibi hastalıklar da protozoon hastalıklarındandır. Bu hastalıklardan korunmak işin kan asalaklarına karşı savaş verilmelidir. Özellikle kenelerle savaşım, hayvanların üzerlerinde, ağıllarında ve meralarda yapılır. Arthropada hastalıkları ise deri hastalıklarını meydana getirmektedir. Hastalığı bulaştıran uyuz böcekleri, kan emen sinekler, keneler, bit, pire, tahtakurusu gibi faktörlerle savaşmak gerekir.

Salgın Koyun Hastalıkları

Salgın koyun hastalıkları, virüs kökenli ve bakteri kökenli koyun hastalıkları olmak üzere iki ana başlık altında toplanır.

Virüs kökenli koyun hastalıkları arasında, koyun çiçek hastalığı, şap hastalığı, mavi dil hastalığı, bulaşıcı yavru atma hastalığı, ektima ve tırnak arası hastalığı sayılabilir. Çiçek hastalığı için aşı yapılır ve bu aşı 6 ay süre ile koyunu hastalığa karşı korur. Şap hastalığı yılın her mevsiminde çıkan bir hastalıktır. Aşılama yapılarak önlem alınabilir. Aşı ile 6 ay boyunca koruma sağlanır. İkinci 6 aylık dönemden sonra, aşı yılda bir defa yapılabilir. Mavi dil hastalığı genellikle koyunlarda görülen bir hastalıktır. Hastalığa karşı aşı uygulanır ve 1 yıl boyunca koruma sağlar. Gebeliğin son aylarında görülen yavru atma hastalığı bir sürüye girdikten sonra 10-15 ölümle sonuçlanabilir. Bu hastalık için de aşı geliştirilmiştir. Aşı yapıldıktan sonra 24 ay süre ile koruma sağlar. Daha çok kuzularda görülen ektima hastalığı kuzuların ağzında ve dilinde oluşan soyulmalar ve yaralar ile görülür. Hayvan bunun sonucunda beslenme güçlüğü çeker ve zayıflayarak ölür. Bu hastalıktan korunmak için, doğumdan 1-2 gün sonra kasık bölgesine damlatılan aşı ile ömür boyu bağışıklık sağlanır. Tırnak arası hastalığı, ayak parmak aralarında oluşan ve iltihaplanan yaralar ile olur. Tırnak araları mikrop öldürücü ilaçlarla temizlenmeli ve ağılların çamur olmaması sağlanmalıdır.

Bakteri kökenli koyun hastalıkları arasında, enterotoksemi, hepatit nekrozan, şarbon, salgın süt kesen, bulaşıcı yavru atma, basilli kan işeme hastalıkları görülür. Enterotoksemi hastalığı koyun yetiştiriciliğinde en fazla ölüm görülen hastalıktır. Hastalığın tedavisi iki amaçla yapılır. Birincisinde hastalığa neden olan faktörler ortadan kaldırılır. İkincisinde ise aşılama yapılır. Aşılama ile bir yıllık bağışıklık sağlanır. Hepatit nekrozan bulaşıcı bir karaciğer hastalığıdır. Aşılama ile 6 aylık bağışıklık sağlanır. Şarbon hastalığı ani ölümlere sebep olan bir hastalıktır. Bu hastalığın önlenmesinde aşı uygulanır ve aşı 1 yıl süre ile bağışıklık sağlar. Salgın süt kesen hastalığı, ülkemizde çok görülen ve hayvanın memesinin sertleşmesi ile oluşan bir hastalıktır. Aşı ile tedavi uygulanır ve 8 ay bağışıklık sağlar. Yavru atma hastalığı, gebeliğin 2-4 ayları arasında görülür. Hastalığın tedavisi için yapılan aşılama ile ömür boyu bağışıklık sağlanır. Basilli kan işeme hastalığından korunmak için her yıl koruyucu aşı uygulanır. Aşının bağışıklık süresi 6 aydır.