Hipofiz Bezi Hastalıkları Belirtileri ve Tedavisi

Hipofiz Bezi Hastalıkları, Belirtileri ve Tedavisi

Hipofiz bezi hipofiz hormonunu salgılayan ve hedeflenen organların doğru şekilde çalışması için uyaran ve bunun için hormonlar üreten, endokrin bezlerinden biridir. Beynin arka alt bölgesinde bulunan hipofiz bezi ½ gr ağırlığındadır. Diğer endokrin bezlerini salgıladığı hormonlar ile düzenleyen ve gerekli şekilde çalışmalarını sağlayan hipofiz bezi, TSH, FSH/LH, ACTH, GH ve prolaktin hormonlarını salgılamaktadır. Bu hormonların gerekenden az ya da çok üretimi halinde ise hipofiz bezi hastalıkları ortaya çıkmaktadır.

Hipofiz bezinin salgıladığı bu hormonların etkilediği diğer endokrin bezleri ise şu şekilde çalışmaktadır.

TSH hormonu, boğazımızın ön kısmındaki troit bezini uyarmaktadır ve troit hormonlarının yeterli şekilde salgılanmasını kontrol etmektedir. FSH/LH hormonu cinsel işlevselliği ve üremenin devamlılığının sağlanması için üreme organlarının uyarısıdır. ACTH hormonları böbrek üstü bezlerini uyararak, hayati hormonlardan biri olan kortizol hormonunun üretimini sağlar. GH hormonu genel gelişimden sorumlu olan ve özellikle ergenlik çağındaki kişilerin boy uzamasını sağlayan, büyüme hormonudur. Prolaktin ise bağışıklık sistemini destekleyici ve süt üretimini uyaran hormondur.

Hipofiz Bezi Hastalıkları

Hipofiz bezinin salgıladığı hormonların, olması gereken seviyeden az ya da çok üretimi halinde hipofiz bezi hastalıkları ortaya çıkmaktadır. Salgılanan beş hormondan herhangi birinin, birkaçının ya da hepsinin az ya da çok üretimi, birkaç sebebe bağlı olabilmektedir. En çok görülen sebeplerin başında adenomlar gelmektedir. Adenom, iyi huylu bir tümör cinsidir ve hipofiz bezine baskı yaparak doğru şekilde çalışmasını engelleyebilmektedir. Bir diğer sebep ise kadınlarda doğum sonrası yaşanan aşırı kanamadır. Ense ve baş bölgesine alınan ağır darbeler sonucu da hipofiz bezinin salgıladığı hormonlarda azalma görülebilir ve bu duruma hipofiz yetmezliği denilmektedir.

Hipofiz bezinin aşırı çalışarak hormonların fazla üretilmesi durumuna da akromegali denilmektedir. Hipofizde yaşanan akromegali, büyüme hormonlarının artmasına sebep olabilir ve bu durumda aşırı uzama, el ve ayaklarda büyüme ile birlikte orantısız gelişmeler görülebilmektedir.

Hipofiz Bezi Hastalıklarının Belirtisi

Hipofiz bezi hastalıkları belirtisi, iki ayrı gurupta incelenmelidir ve bu az ya da çok hormon üretimi ile ilgili belirtilerinin farklılığı sonucu ihtiyaç duyulan bir durumdur. Hipofiz bezi yetmezliği halinde baş ağrıları ve görme bozuklukları en çok yaşanan belirtiler arasındadır. Tansiyon düşüklüğü, yorgunluk, kilo alma ve cilt kuruması da bu belirtilere eşlik edebilmektedir. Erkeklerde cinsel fonksiyon sıkıntıları ve kadınlarda adet düzensizlikleri de görülen semptomlar arasındadır.

Akromegali durumunda ise damar sertliği, yüksek tansiyon, kalp kası hastalıkları ve şiddetli ödem görülebilmektedir. Ayrıca beyin damarlarındaki hastalıklar da rastlanan belirtiler arasındadır.

Hipofiz Bezi Hastalıklarının Tedavisi

Hipofiz bezi hastalıkları tedavisi ile ilgilenen bölüm endokrinolojidir. Genellikle tedavi şekli de hipofiz yetmezliği ya da akromegali durumunun varlığına göre belirlenmektedir. Hipofiz yetmezliğinde, az üretilen hormonlar tespit edilerek, gereken dozlar ayarlanıp dışarıdan hormon takviyesi yapılarak, kontrol altına alınmaktadır. Akromegali durumunda ise genellikle tedavi şekli cerrahi müdahale gerektirmektedir ve adenomun çıkartılması şekli ile tedavi sağlanmaktadır.